Why we can’t afford to lose Welsh Cinemas
By Hana Lewis, Head of Film Hub Wales, first published in Business News Wales
I spend a lot of time thinking and talking about the business of cinema going. I lead a project at Chapter Arts Centre called Film Hub Wales, one of 8 UK Hubs supported by the BFI Film Audience Network, awarding National Lottery funding. Our job is to fund, train and advise Welsh cinemas, film festivals and community screens.
Sometimes when I explain what I do, people ask me – ‘is the era of cinema not over?’ My answer is always the same. Absolutely not. In fact, in April 2026, cinemagoing in Wales celebrates 130 years, with sites like Neuadd Dwyfor (Pwllheli) approaching their 125th anniversary and Brynmawr Market Hall at their one hundred and thirty-second. Their time is far from over, in fact, they’ve evolved to the ever-changing needs of our communities and in many cases, become the heart of the high-street and local economy.
People are also often surprised to hear that we have more than 80 Welsh commercial, independent and mixed arts venues, with a commitment to cinema. In some other predominantly rural nations you might find one or two cinemas but not in Wales. The established venues largely follow the coastal path, meaning they play an important role for tourism. They might be one of only a small number of places open to holiday makers that show the cultural history of Wales, as well as offering entertainment services, from bars to cafés and special events. Their activities often benefit surrounding charities and businesses, such as hotels and restaurants.
It should be enough that they bring the best UK, including Welsh, and international film to audiences across Welsh doorsteps but they don’t stop there. Cinemas often offer a rare chance to work in the creative industries in both rural and urban parts of Wales. The Magic Lantern cinema for instance, develop the careers of young creatives in Tywyn. They also offer services such as food and companionship for vulnerable members of the community on national holidays. My local cinemas certainly didn’t offer this when I was growing up. The BFI and Creative PEC’s 2023 report which measured the economic value of cinema found that the estimated market benefits expressed through Gross Value Added to the UK economy, is £1.18m per cinema per year. Furthermore, each local UK cinema generates around £600,000 in added social value annually.
A series of wider reports, including the Pwyllgor Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon y DU and a Welsh Parliament Committee ar Ddegawd o Doriadau,, also recommended increased Government funding for cinemas to recognise the vital role they play at the heart of communities, as well as investment into wider cultural spending in Wales.
We literally can’t afford to lose these vital spaces but arguably, we continue to overlook their contributions. Our screen sector in Wales is a production focussed one. 2024 statistics from Cymru Greadigol showed an annual turnover of £1.7 billion in that year alone. The Creative Industries are undoubtedly a powerhouse for Wales. Since 2020, £35 million in funding1 has been awarded to 74 screen and digital projects. Sustained funding for film exhibitors to engage with works such as these (as well as all their wider film programmes) is essential, to give films a chance of reaching audiences and making a return on investment.
If we fail to support our cinemas, this arguably has an impact on the future of Welsh film itself. How will audiences know to seek out these films and spend in local spaces, if we don’t invest in the mechanisms that enable them to be seen? With the support of the BFI and Creative Wales for our Gwnaethpwyd yng Nghymru,, we are working to explore how we can better promote Welsh films in cinematic environments. In our recent Future of Welsh Film Survey, 97% of filmmakers said it was important to them that their films are seen on a big screen but we have limited Welsh funds to support the distribution or marketing of films here. So cinemas have a big job to do. With around 26 films released daily worldwide, the competition for screen space is fierce. Cinemas have to work hard to balance the creative, cultural and economic decisions that keep their doors open.
Cinema admissions saw a 2% increase from 2023 to 2024 but have not yet returned to pre-pandemic levels. We can’t take them for granted. When we have impressive sites like the newly renovated Clwyd Theatr Cymru or Maesteg Town Hall to choose from, as well as cinema treasures like the Monmouth Savoy and Brynamman Hall, it’s hard to understand why we ever would. The Magic Lantern even brought home the BIFA UK cinema of the year award in 2025, beating over 130 UK entries. Never underestimate Wales, or the power of a cinema with a community behind it. In the words of our friend, colleague and Welsh cinema pioneer Emyr Glyn Williams, ‘cinema belongs to all of us’.
Hana is a film exhibition specialist, having led the Hub since 2014. Before this, she worked in exhibition for a number of organisations across the UK from Ffilm Cymru Wales to the Cinema Arts Network, Flatpack Film Festival and Leeds International Film Festival. She has an MPhil in American Film and literature from the University of Birmingham. Find out more about Film Hub Wales on their website.
Independent Cinemas are the Heart of the Leisure Sector
By the Magic Lantern Cinema, Tywyn, first published in Business News Wales
Independent cinemas are essential to the leisure sector and local economies but are also a critical part of the social and cultural fabric of our lives.
Here in mid-Wales, our community often reminds the Magic Lantern – through words, actions and spend, what we mean to them.
There are many fabulous cinemas across Wales and the UK, so we were hugely honoured to be selected as the first ever BIFA (British Independent Film Awards) ‘UK Cinema of the Year’ in November 2025. We were short-listed alongside 4 other UK cinemas and film industry representatives based their decision on information we supplied, as well as voter comments.
We received a massive wave of support and the second round of public voting brought the award home here to Tywyn on the west coast of Wales, giving a big boost to the town’s sense of place.
Our strong presence in Tywyn is felt not only through our bright and beautiful building but through the diversity and dynamism of what we offer visiting and local audiences.
Even before the BIFA award, people would frequently say how proud they felt of ‘their’ cinema, and new businesses in town say they have been inspired by our ambitious programme, improvements and innovations, building a strong year-round business from one that had previously focussed on tourists and school holidays.
We play a mix of films at the Magic Lantern, that in June for instance, will range from global blockbuster ‘Star Wars: Mandalorian and Grogu’ to independent films made in Wales, such as ‘Effi o Blaenau’ and classics such as ‘Back to the Future’.
Diverse films are the life-blood of an independent cinema, bringing a varied group of people through the doors, meaning we avoid dependency on one audience demographic and income. A creative programme also benefits our team spirit, staff retention and business profile.
Our team works to keep our cinema experience fresh. Screenings are often complemented with a talk or discussion, craft workshop or live performance – maybe even a beach-clean, a treasure-hunt, a circus workshop, a clothes swap, a chocolate tasting… or an appearance from a horse, a giant panda or a pantomime camel!
An essential part of the Magic Lantern experience is ‘connecting’. Community outreach and having staff who take time to chat a little is of the utmost importance to our audiences. In knowing they are valued, people feel connected. The ambience at the cinema is a highlight for people. Yes, we show great films and have great events, we serve wonderful cocktails and ice-creams plus lip-smacking snacks and treats – but the most talked about feature of the Magic Lantern is always the friendliness of the team. It’s a great place to meet and make friends!
Diverse income streams are important. People can buy our merchandise, or book us for birthdays, weddings and wakes. Venue hire at the Magic Lantern works well for large meetings – we have a fantastic screen for presentations!
We make the most of digital advances to bring in new audiences, booking fabulous theatre from NT Live, art from Exhibition on Screen (‘The Playboy of the Western World’ and ‘Frida Kahlo’ are next up) and incredible opera, ballet, pop concerts and musicals from a range of distributors.
We include a healthy selection of live performance in our programme – whether comedy, story-telling, theatre or our regular ‘Friday Night is Music Night’ which is free and provides an outlet for a whole realm of mostly home-grown musical talent. A monthly highlight of the ‘FNIMN’ is the Open Mic Night, which has offered many people – mostly young – their first opportunity to perform in front of an audience.
We are optimistic that our programme of celebrations for our 125th anniversary this year will draw local audiences but also tempt visitors from Wales and even further afield. They can enjoy our ‘throwback Thursdays’ during summer with classics like ‘Singing in the Rain’ or ‘Dirty Dancing’. Who could possibly resist our shoulder-season shenanigans as we create a piano jazz bar for a screening of ‘Casablanca’, an American Diner for ‘Grease’ and a beautiful experience around ‘The Adventures of Prince Achmed’ with a live score by Hugo Max!
People go to the pub over the road if they fancy a pint, book a meal at a local restaurant, or grab some lunch or a coffee and cake with friends at one of the great local cafes before or after a film. What is important is that local people come to town as a result of the Magic Lantern. They spend, they socialise and they know that Tywyn is a great place to visit, live and go out! Venues like ours breathe life into towns.
‘Dyma Ffilmiau Cymru’ Cymru’n Dathlu 130 Mlynedd o Sinema
14 Ebrill 2026
Mae sinemâu Cymru’n dathlu pen-blwydd arwyddocaol yn ystod y sgwanwyn, gan nodi film 130 mlynedd ers y dangosiadau ffilm cyntaf a wyddom amdanynt yng Nghaerdydd, fis Ebrill 1896.
Mae sgriniau mawr Cymru wedi bod yn gartref i ffilmiau arloesol Cymreig William Haggar ac Arthur Cheetham yn y 1900au cynnar ac ar hyd y blynyddoedd, hyd at ffilmiau newydd 2026, megis Effi o Blaenau a Madfabulous.
I nodi’r achlysur,mae Canolfan Ffilm Cymruyn cynnal gweithgareddau drwy gydol y flwyddyn, gan gynnwys rhannu canlyniadau holiadur y diwydiant cyfan sy’n cyflwyno dyheadau’r diwydiannau sgrin yng Nghymru ar gyfer dyfodol ffilm yng Nghymru, a phodlediad Gwnaethpwyd yng Nghymru ar thema debyg. Bydd hefyd cyfres o flogiau ‘trysorau sinema’ sy’n cynnig cipolwg i gynulleidfaoedd ar ganolfannau ffilm hanesyddol a chanolfannau newydd eu hadfer, yn ogystal â rhestr o rai o’r ffilmiau mwyaf allweddol o Gymru dros y 13 degawd diwethaf, a fydd ar gael i’w dangos mewn sinemâu ar gyfer tymor ‘Dyma Ffilmiau Cymru’.
Mae Hana Lewis, Pennaeth Canolfan Ffilm Cymru, yn esbonio arwyddocâd y pen-blwydd hwn:
“Mae sinema wedi esblygu dros y 130 mlynedd diwethaf, gan adlewyrchu newidiadau mewn cymdeithas, ffyrdd o adrodd straeon a chofleidio technolegau digidol. Mae’n parhau’n hafan barhaus o ddihangfa, adloniant a chysylltiad. Mae nifer o ‘drysorau sinema’ i gynulleidfaoedd eu darganfod yng Nghymru, o’r Savoy yn Nhrefynwy i Neuadd Brynaman a mwy. Rydyn ni am wneud 2026 yn flwyddyn y sinema, er mwyn diolch i sinemâu am eu cyfraniad gwerthfawr i’n cymunedau, tra hefyd yn cydnabod rôl ffilmiau Cymreig a’n gobeithion ar gyfer straeon ar sgrin yng Nghymru. Yn ein holiadur diweddar i’r diwydiant, fe ddwedodd 97% o wneuthurwyr ffilmiau Cymru wrthym mor bwysig oedd dangos eu ffilmiau ar sgrin fawr, felly ni ddylid tanbrisio pwysigrwydd sinema i gynhyrchu ac i gynulleidfaoedd.”
Felly, ym mhle dechreuodd bopeth? Fe ddangosodd yr Americanwr Birt Acres ffilmiau’n breifat i Gymdeithas Ffotograffiaeth Caerdydd cyn mynd yn ei flaen i arddangos ei ffilmiau i gynulleidfaoedd ym Mharc Cathays, gan ragflaenu’r Brodyr Lumiere enwog, a ddaeth a’u ‘Cinematographe’ enwog i Neuadd Gerdd Ymerodraeth Caerdydd ym mis Mai 1896. Ym mis Mehefin y flwyddyn honno, fe aeth Acres ati i greu ei ffilm gyntaf yng Nghymru - Ymweliad Brenhinol Tywysog Cymru (yn ddiweddarach Edward VII) i Gaerdydd.
Mae ‘Dyma Ffilmiau Cymru’ gan Ganolfan Ffilm Cymru yn becyn o ffilmiau Cymreig sy’n rhychwantu 130 o flynyddoedd ac yn cynnwys 70 o ffilmiau, gyda’r cynharaf yn ymestyn yn ôl i 1898. Mae’r pecyn yn cynnwys un o’r ffilmiau sinematig mwyaf rhyfeddol o’r cyfnod, o’r enwConway Castle – Panoramic View of Conway on the L & N.W Railwaydrwy garedigrwydd Archif Sgrin a Sain Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Yn adnabyddus fel enghraifft o is-genre o ffilmiau o’r enw ‘phantom train ride’, fe ffilmiwyd y locomotif o dryc wrth iddo deithio drwy dwnnel ac allan i olygfa ysblennydd o’r Castell. Ymhlith y ffilmiau eraill mae’r ffilm gyntaf gyda sain yn y GymraegY Chwarelwra ffefrynnau megis The Proud Valley, Rhosyn a Rhith (Coming up Roses), Submarine, Gwledd a llawer mwy.
Fe ddatgelodd holiadur y diwydiant Canolfan Ffilm Cymru hefyd bod 87% o’r rheiny a atebodd yn teimlo nad oedd digon o ffilmiau Cymraeg eu hiaith yn cael eu creu a bod diffyg ffilmiau sy’n ymwneud â bywyd yng Nghymru. Felly mae’n bwysicach nag erioed edrych yn ôl ar rai o’r ffilmiau mwyaf dylanwadol a grëwyd yng Nghymru ar draws y blynyddoedd, gan hefyd ddiogelu diwylliant sgrin Cymru.
Ychwanega Annie Grundy o’r Magic Lantern, un o hoff sinemâu Cymru a fu ar restr Time Out o 100 sinemâu gorau’r byd yn ddiweddar, yn ogystal ag ennill gwobr Sinema’r Flwyddyn 2025 BIFA:
“Pen-blwydd Hapus yn 130 i’r sinema yng Nghymru - ac am flwyddyn gyffrous! Rydyn ni hefyd yn dathlu 125 mlynedd o ddangos ffilmiau yn y Magic Lantern - a elwir yn ‘Assembly Rooms’ yn wreiddiol - yn Nhywyn, Gwynedd. Fe lansiwyd ein rhaglen 125 ffilm ar 8 Mawrth, gyda sgwrs am hanes y ganolfan gan Chris Richards o’n tîm. Fel nifer o sinemâu gwych yng Nghymru, rydyn ni’n edrych ymlaen yn fawr at dymor ‘Dyma Ffilmiau Cymru’ a rhannu rhai o ffilmiau gorau’r archif gyda’n cynulleidfa. Mae mor bwysig i’n cymunedau weld eu diwylliant a’u treftadaeth ar y sgrin fawr.”
Gall cynulleidfaoedd nawr wylio hysbyslun tymor ‘Dyma Ffilmiau Cymru’, yn ogystal â fideos ‘trysorau sinema’ a darllen blogiau gan arddangoswyr ffilmiau a’u gobeithion ar gyfer dyfodol ffilm yng Nghymru. Gall cynulleidfaoedd hefyd fwynhau cyflwyniad cyflym ar Hanes Sinema Cymru drwy’r adnodd byr yma a grëwyd ar gyfer y tymor, darllen canlyniadau’r holiadur Dyfodol Ffilm Cymru (y diwydiant), a dilyn Canolfan Ffilm Cymru i gael newyddion ynglŷn â dangosiadau sydd ar ddod.
Darllenwch y datganiad i’r wasg llawn yma
BFI announces first details of increased £33.5m investment in Audience Development
11th March 2026
The BFI today announces the first details of the £33.5m pledged to Audiences over the next three years in the BFI National Lottery Funding Plan 2026-2029, representing a 20% increase from 2023-2026, to support the UK exhibition and distribution sectors. £10.8m is awarded to the BFI Film Audience Network (FAN) enabling 10 UK-wide strategic partners to deliver audience facing work, and £3m for the Open Cinemas fund which powers ESCAPES and has successfully attracted new audiences to independent cinemas across the UK through free regular screenings. A further £19.7m is allocated to the BFI National Lottery Audience Projects Fund to support a broad range of activity from distributors, exhibitors and festivals working across independent film and immersive, which is currently open for applications and initial awards will be announced in the coming months. This activity, supported by ‘good cause’ National Lottery funding, sees the BFI continue to invest and grow the activity it supports UK-wide to increase cinema audiences for UK independent and international film.
ESCAPES initiative renewed for three years following successful pilot which saw over 215,000 tickets claimed across 223 independent cinemas since 2024.
ESCAPES is the groundbreaking audience development initiative supported by BFI National Lottery funding which will receive £3m investment over the next three years. Hosting free and accessible cinema screenings at over 120 independent cinemas across the UK each month, ESCAPES engages UK distributors and exhibitors to expand audiences for independent film in cinemas.
Entertainment specialists elevenfiftyfive will continue to deliver ESCAPES which has seen over 215,000 tickets claimed for screenings in 223 locations since launching in February 2024. Audience feedback has reported that 33% of ESCAPES customers were new to the cinemas they visited, with 82% likely to return to the cinema they visited for a paid visit and 84% of those planning to return, pledging to revisit within three months. ESCAPES will continue to grow the number of participating sites and screen a broad spectrum of films – from new releases such as February’s screenings of BAFTA-nominated prison thriller Wasteman, to cult classics, such as iconic French rom-com Amelie which screens in March as part of National Lottery Open Week ahead of its 25th anniversary re-release.
EIGHT UK-wide BFI Film Audience Network Hubs receive £10.8m over three years, representing 9% increase on previous 3-year period.
The 10 UK-wide strategic partners managing BFI FAN activity in eight Hubs across the nations and English regions have been renewed and will collectively receive £10.8m over the next three years, representing a 9% increase on the previous 3-year period from 2023-2026. Over that period, FAN has funded over 1000 audience facing projects in over 1500 locations across the UK.
Activity has included local and specialist film festivals, rural touring schemes, and a diverse range of projects delivered in communities across the UK, including the Cine North initiative which provides access to screen culture in 35 villages across Northern England, the Abertoir Horror Festival in Aberystwyth and the Rainbow Film Festival which screens films by and for the Bangladeshi communities of East London. The BFI FAN Hubs will also continue to provide a talent development offer for early career filmmaking talent in the English regions as part of BFI NETWORK, with details published in the coming months.
The 10 strategic partners renewed to manage BFI FAN activity in the nations and English regions are:
- Film London in London
- Broadway in Nottingham in partnership with Flatpack in Birmingham in the Midlands
- Showroom in Sheffield in partnership with HOME in Manchester in the North
- Queen’s Film Theatre in Belfast in Northern Ireland
- Glasgow Film Theatre in Scotland
- The Independent Cinema Office in the South East
- Watershed in Bristol in the South West
- Mae Chapter yng Nghaerdydd in Wales
SPOTLIGHT programme will invest in newly identified culturally underserved areas to improve access to screenings of independent film.
Each BFI FAN hub will continue to deliver the SPOTLIGHT programme in newly identified areas across the UK, boosting audience choice and improving access to independent film where there is currently very limited public access to film screenings. The SPOTLIGHT areas set to receive support for 2026-2029 are:
- Film Hub London: Redbridge & Enfield (previous SPOTLIGHT area of Barking & Dagenham will also continue for a further year)
- Film Hub Midlands: Ashfield, Bolsover, Chesterfield and Mansfield, in partnership with Flatpack Festival
- Film Hub North: Hull, in partnership with Hull Independent Cinema, plus Blackburn with Darwen, Rochdale and Oldham
- Film Hub Northern Ireland: Derry/Londonderry and surrounds, in partnership with Nerve Centre
- Film Hub Scotland: Fife & Clackmannanshire, in partnership with OnFife
- Film Hub South East: Luton
- Film Hub South West: Cornwall with a focus on the East, North and Camborne, in partnership with Creative Kernow
- Ganolfan Ffilm Cymru: South West Wales, in partnership with WOW Wales on World Film Festival
This hyper-local approach to audience development was initiated in 2023 and creates new opportunities for communities to enjoy access to screen culture where previously there was little or none. The programme has facilitated the development of several new community cinemas, including Sinema Llangoed on The Isle of Anglesey/ Ynys Môn, and supported the launch of new festivals, such as the Peterborough Bengali Film Festival. The recent PictureEast and Elgin Film Festivals showcased the work of Spotlight partners in Newham, Barking & Dagenham, and Moray Firth respectively and are intended to provide a future legacy for audiences.
In addition to delivering SPOTLIGHT, FAN will continue to invest in local exhibitors and deliver professional development opportunities to its members. Over £3.3m of National Lottery funding has been ringfenced over 3 years for Hubs to support a wide range of audience facing exhibition activity across the UK and many of these opportunities are now open via individual Hub websites. FAN will also be offering courses on marketing, audience development, programming, and technical skills to support skills development across the FAN membership. The second edition of the UK-wide exhibitor conference, BFI FAN CON, will take place at Tyneside Cinema in Newcastle, from 7-9 September, aimed at connecting the full spectrum of film exhibitors – from small community cinemas and touring collectives to large multi-screen independent cinemas and landmark film festivals. Offering networking opportunities and panel discussions with sector experts, the conference provides an opportunity to discover fresh ideas for reaching and engaging audiences.
Ben Luxford, Director of UK Audiences at the BFI, said:
“With the 20% increase in investment in audiences for 2026-2029, we are committed to building cinema audiences and securing a sustainable, vibrant future for the sector. Our UK-wide audience development strategy is three-fold to ensure maximum public benefit: The BFI Film Audience Network to deliver funding and leadership at a local level; the BFI Audience Projects Fund to enable events of national scale; and ESCAPES which ensures there is a regular, accessible offer for the public that also helps us respond to our industry’s need to grow new audiences for independent film. As always this funding is delivered in partnership with organisations committed to audience development across the UK and we’re continually grateful to them for their continued energy and engagement. See you at the cinema.”
Continuing to support this UK-wide structure also responds to a consistent message heard throughout the extensive consultation with public and industry undertaken to develop the strategy: that every part of the country has a different set of needs, opportunities and challenges around screen culture, and local organisations are best placed to respond to these. Further UK-wide partners will be announced in the coming weeks, as recipients of National Lottery funding to support skills and education activity which will complement this work. Alongside BFI FAN, support of the exhibition and distribution sector is available via the BFI National Lottery Audience Projects Fund which is currently open for applications.
A collaboration of ten leading venues or film organisations representing the UK nations and regions, the BFI Film Audience Network supports a stronger and more connected approach to growing audiences for UK and international film on the big screen. FAN has over 1,700 members comprising cinemas, festivals, mixed-arts venues, community cinema and film archives, which can access training, funding, programming support and network opportunities.
Ffilmiau Cymreig i’w Gwylio yn 2026
6 Ionawr 2026
O fywyd ym Mlaenau Ffestiniog drwy lygaid Effi, i ddigwyddiad arallfydol ‘Roswelsh’ mewn tref glan-môr yng Nghymru, mae llu o straeon newydd ar y ffordd i sinemâu yn 2026.
Ewch ar siwrnai o hunan-ddarganfyddiad eleni a chysylltwch â chymeriadau gwahanol - o dref dur Port Talbot i weithwyr gwelyau cregyn gleision Ynys Môn. Darganfyddwch ffilmiau twymgalon, ffilmiau dogfen ysgytiol, yn ogystal â thamaid o ddial, anrhefn a mwy - â’r cyfan yn gysylltiedig i Gymru - o’r lleoliadau, i’r cast a’r talentau y tu ôl i’r camera.
Bydd y flwyddyn yn dechrau gyda rhyddhau’r ddrama fywgraffiadol H is for Hawk, (23 Ionawr), ffilm a gynhyrchwyd gan John Giwa-Amu o Gaerdydd (The Man in My Basement). Mae’r ffilm yn adrodd stori wir Helen Macdonald (Claire Foy), menyw sy’n galaru am ei thad (Brendan Gleeson) sy’n dod o hyd i gysur yn ei chyfeillgarwch â gwyddwalch ystyfnig o’r enw Mabel.
Mae Joedi Langley, Pennaeth dros dro Cymru Greadigol yn edrych yn ôl ar ffilmiau Cymreig o 2025 ac ymlaen i’r gefnogaeth sydd i ddod yn 2026:
‘Mae 2025 wedi bod yn flwyddyn anhygoel i ffilmiau a grëwyd yng Nghymru. O stori tarddiad Richard Burton yn cyrraedd y byd drwy’r ffilm Mr Burton, i ddangos The Man in My Basement yng Ngŵyl Ffilmiau Toronto, a ffilm Brides yn cael ei henwebu ar gyfer gwobr gŵyl Sundance, i enwi ond ychydig esiamplau. Mae’r flwyddyn nesaf yn argoeli’n gyffrous iawn hefyd, gan ddechrau gyda rhyddhau’r ffilm hyfryd H is for Hawk ym mis Ionawr, yn ogystal â stori wir 5ed Ardalydd Ynys Môn, Henry Paget, yn y ffilm Madfabulous, a’r ffilm Gymraeg Effi o Blaenau a gyllidwyd ar y cyd gan Gymru Greadigol a S4C, sydd wrthi’n gorffen trefnu dangosiadau mewn gwyliau ffilmiau ar hyn o bryd. Mae Cymru Greadigol wedi ymrwymo i roi’r gefnogaeth hanfodol y mae ei hangen i’r sector hon sy’n tyfu. A hynny er mwyn iddo barhau i ffynnu drwy gyllid a drwy gysylltu gweithwyr creadigol o fewn y diwydiant gyda rhaglenni er mwyn sicrhau bod gan ffilmiau Cymreig y platfform i gael eu mwynhau gan gynulleidfaoedd yma yng Nghymru ac o amgylch y byd.’
lleoli neu sy’n gysylltiedig ag Ynys Môn. Yn gyntaf mae On the Sea ffilm sy’n dilyn Jack a’i deulu wrth iddynt gribinio gwelyau cregyn gleision â llaw. Yn y gymuned wledig, anghysbell yma, ble mae bywyd yn ymwneud yn llwyr â physgota a’r Eglwys, mae Jack yn cwympo mewn cariad â’r gweithiwr teithiol, Daniel. Mae gennym hefyd Madfabulous gan gwmni cynhyrchu Gogledd Cymru, Mad as Birds - ffilm y mae edrych ymlaen yn fawr amdani. Mae'r ffilm yn dangos bywyd y 5ed Ardalydd rhyfeddol ecsentrig Henry Cyril Paget. Wedi'i ffilmio ar leoliad ar Ynys Môn, yn ogystal â Chaernarfon a Phwllheli, mae'r ffilm yn serennu'r actor o Gymru, Callum Scott Howells, ochr yn ochr â Rupert Everett a Siobhán McSweeney. Cyfarwyddwyd y ffilm gan Celyn Jones sy’n dod o Ynys Môn. Ac yn olaf, Black Church Bay, ffilm iasol a ffilmiwyd ar Ynys Môn gan y cyfarwyddwr o Gymru / Iwerddon, Rhys Marc Jones, gyda'r actor o Gymru, Tom Cullen, yn serennu. Mae bywyd athro uchel ei barch yn datod yn llwyr pan fydd y myfyriwr chweched dosbarth y mae mewn perthynas gyfrinachol ag ef, yn diflannu mewn pentref arfordirol anghysbell.
Mae’r actor a’r cyfarwyddwr Celyn Jones, a fu’n rhan o’r tri chynhyrchiad, yn dathlu’r foment yma i Ynys Môn ar y sgrin fawr:
Tair ffilm - pob un wedi’i chreu yn Ynys Môn a phob un yn wahanol ac wedi’i chreu’n fwriadol ar gyfer y sgrin fawr. O ddrama hyfryd a theimladwy Helen Walsh (On the Sea) am gariad ym mhob ffurf, i raddfa, harddwch, emosiwn a thorcalon fy llythyr cariad i’m cartref (Madfabulous) a sgript dywyll a hanfodol Black Church Bay. Mae’n ymwneud â’r eiliadau hynny pan ddaw pobl at ei gilydd i greu rhywbeth. Mae’n ymwneud â’r cysylltiad dynol yn y broses o greu ffilmiau. Mae’n ddiwydiant hyfyw sydd â digon o le i bawb sydd am ymuno - mae sedd wrth y bwrdd i bawb... mae sedd wrth y bwrdd i Ynys Môn! Dyma pam na wnâi fyth stopio cymeradwyo a gwthio a chreu gwaith sydd ag Ynys Môn wrth galon y cyfan.
Wrth deithio draw i Flaenau Ffestiniog, rydym yn cyfarfod Effi o Blaenau. Gyda Leisa Gwenllian yn serennu a Marc Evans (Mr Burton) yn cyfarwyddo, mae hwn yn addasiad ar gyfer y sgrin fawr o glasur modern Gary Owen - y ddrama Gymreig Iphigenia in Splott. Yn ymdopi â’i bywyd beunyddiol o ddiweithdra, clybiau nos a dioddef gyda phen mawr, mae Effi yn cwrdd ar hap â’r milwr Lee sydd wedi’i anafu, a hynny mewn clwb nos yn Llandudno, gan agor y drws i rywbeth gwell. Am eiliad mae Effi’n cael cipolwg ar fywyd nad oedd hi erioed wedi’i ddychmygu. Mae’r realiti sy’n dilyn yn llawer anoddach.
I'r rheiny sy’n hoff o ffilmiau arswyd amgylcheddol, mae ffilm hir ddisgwyliedig y cyfarwyddwr o Gymru Craig Roberts The Scurry. Wedi’i ffilmio yn Stiwdio’r Ddraig, Pen-y-bont, ac yn serennu Rhys Ifans ac Ella Purnell, dyma stori am ddau reolwr plâu sy'n dod ar draws llu o wiwerod gwallgof sy’n dial ar y staff a'r ymwelwyr mewn parc eco-wledig. I'r rheiny sy'n hoffi eu ffilmiau brawychus yn fwy melodig, mae Stuffed, sioe gerdd-arswyd-rhamant newydd wreiddiol a ffilmiwyd yn Ne Cymru gyda Jodie Comer yn serennu fel tacsidermydd synfyfyriol sydd a’i phryd ar stwffio sbesimen dynol. Ac o safbwynt arswyd llên gwerin Cymreig fwy chwedlonol, mae Rabbit Trap, ar y gorwel (dyddiad rhyddhau 30 Ionawr). Wedi'i gosod yn y 1970au, mae'n dilyn cwpl priod (Dev Patel a Rose McEwen) sy'n symud i gaban ynysig yng Nghymru lle maent yn tarfu ar gylch tylwyth teg yn ddamweiniol. Daw plentyn dirgel i’w gweld, ac mae’n dod yn amlwg nad oes ganddo fwriad da.
Ar gyfer taith sinema i’r teulu cyfan, mae Out There yn argoeli’n ffilm comedi wyddonias dwymgalon. Mae’r gofodwr amatur, Maz, yn gweld UFO yn yr awyr uwchben ei thref glan môr tawel. Gan lusgo ei ffrind gorau amheus, Cari, yn ogystal ag iwffolegydd gwallgof, Michael Sheen, mae Maz yn datgelu gwirionedd nad yw'n barod i'w wynebu. Mae Learning to Breathe Underwater yn ddrama gomedi newydd, a gyd-gynhyrchwyd gan One Wave Films o Gaerdydd (Still Pushing Pineapples), am Leo, breuddwydiwr wyth oed, sy'n byw gyda'i dad ecsentrig. Mae bywyd Leo yn cael ei newid yn sydyn dros nos, gan ddyfodiad Anya, ‘au pair’ fywiog o Fwlgaria.
I'r rhai sy'n hoff o ffilmiau dogfen, mae 2026 yn addo straeon ffeithiol hynod ddiddorol gan ddau gynhyrchydd blaenllaw o Gymru. Mae Smoking Shores, gan Dewi Gregory o Truth Department a'r cynhyrchydd gweithredol Michael Sheen, yn cyflwyno cymuned syrffio Port Talbot. Ac mae'r cynhyrchydd o Gymru Rob Alexander yn dilyn yr actor/ysgrifennwr anabl David Proud yn y ffilm Proud. Mae David yn dyheu am deulu, ond mae'r technegau ffrwythlondeb sydd eu hangen arno wedi'u cynllunio i greu "plant iach" a sgrinio a gwrthod pobl anabl fel ef. Beth mae hyn yn ei olygu i bobl fel David, sydd o bosibl yn wynebu eu 'difodiant' eu hunain?
Gyda hyd yn oed mwy o ffilmiau i ddod, megis archwiliad pync o'r seice yn y ffilm wefreiddiol Mission, i frwydr un fam yn erbyn drygioni yn Unspeakable, mae digon o ddewis ar y gorwel.
Mae Hana Lewis, Pennaeth Canolfan Ffilm Cymru yn esbonio pam fod prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru Canolfan Ffilm Cymru yn cefnogi ymgyrchoedd megis y rhain:
Rydym yn gwybod ei bod yn bwysig i sinemâu Cymru a'u cynulleidfaoedd allu cysylltu â straeon sy'n adlewyrchu eu bywydau, eu cymunedau a'u hiaith, yn ogystal â ffilmiau gan storïwyr Cymreig sy'n dod â'r byd rhyngwladol at eu stepen drws yng Nghymru. Ein nod yw helpu'r straeon hynny i gyrraedd pobl, yn ddelfrydol mewn lleoliad sinema cyfunol, gan sicrhau bod ffilm sy’n cael ei chreu hefyd yn cael ei gweld.
Mae prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru (GYNg) Canolfan Ffilm Cymru yn dathlu ffilmiau sydd â chysylltiadau Cymreig. Mae’n cynnig gweithgareddau ar hyd y flwyddyn mewn partneriaeth ag arddangoswyr yng Nghymru, gan gynnwys catalog ffilmiau, sy’n gartref i dros 1000 o ffilmiau hir a byr a phodlediad Gwnaethpwyd yng Nghymru. Gall cynulleidfaoedd dderbyn y newyddion diweddaraf ynglŷn â ffilmiau Cymreig newydd a’r cyfweliadau diweddaraf drwy ddilyn Gwnaethpwyd Yng Nghymru ar Instagram, Facebook, TikTok, the podlediad Gwnaethpwyd yng Nghymru, YouTube a Letterboxd.
Mae GYNg yn bosib drwy gyllid Cymru Greadigol a Rhwydwaith Cynulleidfa Ffilm (RhCFf) y BFI. Mae RhCFf y BFI yn cynnig cefnogaeth i arddangoswyr ledled y DU, er mwyn hybu rhaglennu diwylliannol ac ymgysylltu â chynulleidfaoedd amrywiol. Yng Nghymru, arweinir y gweithgarwch gan Ganolfan Ffilm Cymru, dan reolaeth Chapter.
Darllenwch y datganiad i’r wasg llawn yma
- DIWEDD -
Too Much – Melodrama on Film: a UK-wide season
27th August 2025
The BFI announces TOO MUCH – Melodrama on Film – a new season celebrating the vivid visual language, heightened dramatics and emotional pathos at the heart of film melodrama, inviting film audiences to follow their emotions. United by their emotion driven plots, vivid visual language and self-conscious audience manipulation, these films are designed to make you break down in tears, cause a scene, fall in love, feel something. Presented by the BFI at BFI Southbank and BFI IMAX and by the BFI Film Audience Network (BFI FAN) using funds from the National Lottery at cinemas and venues across the UK, TOO MUCH will take place from October- December 2025 via programmes of special events, talks and screenings. TOO MUCH will also be available UK-wide online via a curated collection of films available to stream on demand on BFI Player.
The season will explore the world of melodrama through the ages, with films ranging from cult classics to lesser-known international gems. Melodrama is steeped in contradiction. Swooningly romantic, people fall in love at first sight, sacrifice their lives in acts of devotion, find one another across space and time. Simultaneously they are grounded in the trappings of reality: rigid class boundaries, threat of punishment, and fear of scandal loom at every corner. The characters in these films are culturally diverse, from different generations and social backgrounds, but endlessly human and relatable. Their stories shed light on injustice and oppression.
Whilst expansive in its reach and impact across all genres of cinema, melodrama has long been associated with its rare embrace of women’s inner lives and concerns. This expansive drama is employed to express longing, rage and desire in characters facing motherhood, infidelity, exploitation and scandal. The legacy of early ‘women’s pictures’, created for female audiences with their favourite female stars, echoes across generations and around the world. As in life, these women do not always triumph. Imperfectly feminist yet endlessly empathetic, their sensationalist struggles carry searing social commentary beneath the glossy veneer of attention-grabbing colours, lurid plotlines and sentiment.
Accessible but ripe for dissection and reappraisal, while melodrama may lack the recognition of a genre like horror or action, TOO MUCH aims to illuminate melodrama as a key cinematic form, banish the stigma attached to the term, and spotlight how it has created masterpieces of world cinema.
From the early days of cinema and the evolution of the ‘women’s pictures’ of the 1930s and female film stars such as Joan Crawford, Bette Davis, Barbara Stanwyck and Claudette Colbert, cult classics and underseen gems, through to work from some of contemporary cinema’s biggest names such as Todd Haynes FAR FROM HEAVEN (2002), Pedro Almodóvar VOLVER (2006), Lars von Trier BREAKING THE WAVES (1996) as well as masterpieces of world cinema. The season will feature screenings of 7 TH HEAVEN (1927, Frank Borzage), IMITATION OF LIFE (1934, John M. Stahl), STELLA DALLAS (1937, King Vidor), NOW VOYAGER (1942, Irving Rapper) BRIEF ENCOUNTER (1945, David Lean), THE LIFE OF OHARU (1952, Kenji Mizoguchi) ÉL (1953, Luis Buñuel), JOHNNY GUITAR (1954, Nicholas Ray), LOLA MONTES (1955, Max Ophüls), STELLA (1955, Michael Cacoyannis) THE CLOUD-CAPPED STAR (1960, Ritwik Ghatak) THE ARCH (1968, T’ang Tsu Shuen), THE BITTER TEARS OF PETRA VON KANT (1972, Rainer Werner Fassbinder), THE SILENCES OF THE PALACE (1994, Moufida Tatli) and many more.
A centrepiece of TOO MUCH will be Douglas Sirk’s colourful, high-octane love story ALL THAT HEAVEN ALLOWS (1955) which will return to cinemas UK-wide on 24 October, courtesy of Park Circus. Jane Wyman and Rock Hudson entrance as the star-crossed lovers at the centre of Sirk’s transgressive, saturated portrait of 1950s Eisenhower-era Americana, class friction and moral values.
Ruby McGuigan, BFI Programme Development Manager and TOO MUCH BFI Southbank season curator, said:
“A story’s emotional heart is what brings us back to it time and time again and allows it to translate across generations and cultures. Melodrama – an embrace of emotion above all – is the lifeblood of great cinema, across decades and geographic borders. Melodrama has always revelled in the squashing of emotions too volatile for everyday life, and the inevitable explosion under pressure. As a young woman discovering these films, I felt understood. Perhaps I wasn’t insane, or ‘too much’. Perhaps life is just overwhelming sometimes. In recent years we’ve finally seeing women’s emotional worlds take centre stage in literature, music and television – there’s a legacy of this in cinema which I believe is often overlooked. I’m so excited to share and discuss with audiences how these films make us feel today, and how these bold stories of melodrama’s heroines have driven some of world cinema’s timeless masterpieces. Don’t forget to pack your tissues.”
The season will be programmed around key themes, Love featuring star-crossed lovers, sacrificial acts of devotion, connections across space and time and melodrama as romance incarnate, Obsession brimming with tales of unrequited love, impossible desires and toxic jealousy, Duty stories of maternal sacrifice, marital constraints and dreams denied simmering beneath the serene surface of family life. Defiance showcasing rebellion in all its forms, both righteous and frivolous, regardless of the consequences, Scandal featuring tales of melodrama’s tragic heroines, who fall victim to its judgmental gaze. Melodrama’s most expressionistic, sumptuous films will also screen at BFI IMAX.
The full UK-wide line-up of screenings, events and touring programmes will be announced soon via bfi.org.uk/too-much
BFI Southbank will play host to a major season from 20 October – 30 December, focusing on the strong cross cultural appeal of melodrama, including titles from Greece, Egypt, China, Hong Kong, Japan, India, Tunisia, Italy, Spain, Germany, Denmark, Mexico, Argentina, Russia curated under the five thematic pillars of Love, Obsession, Duty, Defiance and Scandal. BFI IMAX, the UK’s biggest screen, will play host to some of melodrama’s most expressive films, FAREWELL MY CONCUBINE (1993 Chen Kaige), DEVDAS (2002, Sanjay Leela Bhansali) and WRITTEN ON THE WIND (1956, Douglas Sirk). Special events celebrating the expansive melodrama genre will include a keynote introduction with leading academic and author Laura Mulvey and a special day of playful panels and presentations – Melo-dramarama, an immersive day delving into the labyrinth of themes, tropes and quirks of melodrama beyond women on screen, from its embrace by queer audiences to male weepies and soap operas.
Audiences will also be able to stream films from the season at home on BFI Player, with a selection of 20+ curated titles set to include, BODY AND SOUL (1925, Oscar Micheaux), CRAIG’S WIFE (1936, Dorothy Arzner), THE RECKLESS MOMENT (1949, Max Ophüls), VICTIMS OF SIN (1951, Emilio Fernández), CAIRO STATION (1958, Youssef Chahine), RED ANGEL (1966, Yasuzo Masumura), MORGIANA (1972, Juraj Herz), BROKEBACK MOUNTAIN (2005, Ang Lee), PORTRAIT OF A LADY ON FIRE (2019, Céline Sciamma) and THE DAMNED DON’T CRY (2022, Fyzal Boulifa).
Monico Movies to screen its final film in July 2025
After 10 hugely successful years, the final curtain will soon fall on much loved community cinema Monico Movies.
In 2015, a group of local movie enthusiasts were invited by filmmakers Viv and Harley Jones to discuss the idea of opening a community cinema, screening a variety of films. Rhiwbina Community Cinema – a not for profit, volunteer led cinema – was born. It was named Monico Movies as a tribute to the much missed local cinema ‘The Monico’ which opened in Rhiwbina in 1936 and closed in 2003.
Monico Movies started from scratch with no equipment. However, screening films was initially made possible through the loan of equipment from Film Hub Wales and, after the first year as a community cinema group, funding was secured from the Big Lottery to buy a projector and screen.
Monico Movies hosted its first screening, The Grand Budapest Hotel, in October 2015 at Canolfan Beulah. Since then, shows have been held on the 2nd Saturday of each month for ten years. More than 200 films have been screened, attracting a loyal audience, with up to 80 people attending
each month. Five local shops – Serenade, Victoria Fearn Gallery, Ginger Whites, Deri Stores and the Honey Pot – have also supported Monico Movies, by selling tickets. This continued support by the audience and ticket outlets has ensured the community cinema’s ongoing success.
In volunteering to plan and host an annual film programme, the dedicated crew have contributed time and skills, including web and poster design, social media publicity, film research, administration and projection. The volunteer group curated a varied programme across a range of different film genres. These included world cinema, independent films, old favourites, forgotten classics and new releases. One memorable highlight was screening Buster Keaton’s silent movie, The General, with live piano accompaniment. Monico Movies has also been proud to showcase local film makers.
Monico Movies revived the tradition of a regular, local cinema experience for the community in Rhiwbina. Having achieved the milestone of 10 years, the group members have decided the time is right to retire – to hang up the film reels, put away the usherette’s tray and dim the lights one last time.
The final Monico Movies show will take place at 7.30pm on Saturday 12th July 2025, when the Welsh made film ‘Mr Burton’, about the early life of actor Richard Burton, will be screened and the audience of Monico Movies will celebrate their love of cinema one last time.
Contact: Harley Jones
Oed yr Addewid: Ynglŷn â Gwleidyddiaeth Dosbarth Gofal yng Nghymru
Diffwys Criafol yw ffugenw awdur sy’n byw yng Nghaerdydd sydd â diddordeb mawr mewn dosbarth cymdeithasol. Mae’r themâu o amgylch ei gwaith fel arfer yn canolbwyntio ar y pwnc yma, fel arfer mewn perthynas â’i phrofiad bywyd ei hun. Gallwch ddod o hyd iddi ar Linktree / Instagram
Cyfieithwyd i’r Gymraeg gan Mair Lannen
"Mae [diwylliant Cymreig] yn ddiwylliant ôl-drefedigaethol, yn ymwybodol drwy’r amser o’i wendidau a photensial ei hun, yn ysu am fod yn ei hun, i ddod yn fyd ei hun, ond gyda llawer, llawer gormod ar ei gefn i allu wynebu ei ddyfodol go iawn yn gyson” - Daniel Williams ar waith Raymond Williams yn y cyflwyniad i 'Who Speaks for Wales' 2008.
Dyma ffilm sy’n wynebu nid yn unig stori un teulu ond y newid sydd wedi digwydd ar gyflymder syfrdanol yng Nghymru dros yr 20fed ganrif. Yn anesmwyth am y gorffennol, mewn penbleth yn y presennol ac yn edrych i’r dyfodol gyda llygedyn o obaith.
Fe ryddhawyd “Oed yr Addewid’” yn 2001 ond mae’r ffilm wedi’i gosod yn y cyfnod cyn etholiad cyffredinol y DU ym 1997 – gyda’r ffilm yn cyrraedd ei hanterth ar noson ganlyniadau’r etholiad pan enillodd y Blaid Lafur ‘newydd’ ar ôl 16 mlynedd o lywodraeth y Torïaid. Fodd bynnag, nid ffilm hanesyddol-wleidyddol yn unig mo hon, na chwaith ffilm am y problemau sy’n codi wrth heneiddio mewn cymdeithas sy’n gynyddol unigolyddol a neo-ryddfrydol. Mae’n mynd llawer dyfnach. Mae ei phortread o ddeinamig teulu yn cyffwrdd ar hanfodion ein seicoleg fel pobl a wladychwyd. Yn ymrafael rhwng ymdebygu er mwyn ymuno a chymryd rhan mewn system o greulondeb amhersonol a’r gwrth-frwydr i hyn – yr ysgogiad i gydio’n dynn yn ein diwylliant, iaith, dosbarth a lle.
I mi, mae’r cymeriadau’n alegori o densiynau a chyfeiriadau dosbarth o fewn cyd-destun y fro Gymraeg.Y Fro GymraegMae’n ymddangos bod gan William Davies, y Tad, afiechyd Alzheimer, ac mae angen gofal arno – ond pwy fydd yn ysgwyddo’r cyfrifoldeb o’i ofal? Mae William Davies, cyn-chwarelwr a blaenor lBlaenoryn y capel , yn bortread clasurol o Gymro dosbarth gweithiol yr 20fed ganrif.
Mae’r gwrthdaro rhwng ei blant ar fater gofal William yn bersonoliad o densiwn dosbarth sy’n deillio o aelodau teulu’n symud i ddosbarth cymdeithasol gwahanol. Mae’r mab hynaf – John Meredydd – yn symud i fyny’n gymdeithasol, mae Maureen – mam sengl, yn symud i ddosbarth is. Tra bod Alun Cledwyn, y trydydd plentyn wedi cyrraedd croesffordd – yn ei chael hi’n anodd dal ymlaen i’r bywyd dosbarth canol y mae e wedi’i ddatblygu, tra’n delio a’i salwch cronig o orddibyniaeth ar alcohol.
Mae John Meredydd, sydd wedi pellhau’n gorfforol ac yn feddyliol o’i deulu er mwyn gwneud ei ffortiwn, bellach yn edrych i lawr ar ei deulu (dosbarth gweithiol) yn ddirmygus. Mae disgwyl i Maureen wneud gwaith gofal heb dâl tra’n magu tri o blant ac yn ceisio gweithio mewn dwy swydd. Mae Alun Cledwyn yn ymrafael rhwngY Fro Gymraega’r byd ehangach, ei uchelgais dosbarth canol yn mynd yn groes i’w gysylltiad â’i gartref a’i ‘etifeddiaeth’Mae tir, cymuned, iaith, teulu a Chymreictod ei hun yn cyfuno – ar un pwynt yn y ffilm, fe’i disgrifir fel rhaff am ei wddf. Dyma wrthddywediadau Cymreictod wedi eu distyllu i'w ffurf fwyaf eglur.
Mae’r ffilm hefyd yn dangos yn fedrus goblygiadau dynol preifateiddio gofal. Rydym yn gwylio polisïau’r wladwriaeth yn cipio urddas unigolion a’u teuluoedd yn ystod misoedd olaf eu bywyd.
Mae teitl y ffilm yma, “Oed yr Addewid” yn ddywediad Cymreig (ond yn gwreiddio o’r Beibl) sy’n golygu mai dim ond tan 70 oed sydd wedi’i addo i ni, mae popeth ar ôl 70 yn fonws yn ôl bob sôn! Mae’r ffilm yn agor gyda phen-blwydd William yn 70. Mae’n teimlo’n arwyddocaol i mi ers i’r ffilm ei rhyddhau am y tro cyntaf, bod y blynyddoedd gwerthfawr hyn o ymddeoliad cyn ‘oed yr addewid’ bellach yn cael eu treulio’n gweithio. Ers y Mileniwm, mae’r rhyfel dosbarth unochrog yn ein herbyn wedi ymlâdd. Bellach ni allwn edrych ymlaen at flynyddoedd o ymddeoliad – cyfle i orffwys a chael amser gyda’r teulu tra bod ein iechyd yn dda. Nawr, mae llawer o bobl (fy nhad yn un ohonynt) yn gweithio mewn swyddi sy’n gorfforol heriol ymhellach i’w 70au, tra’u bod yn deilio â nifer o gyflyrau iechyd.
Mae’r disgrifiadau o ddosbarth drwy gydol y ffilm yn hynod ystyrlon a chynnil. Teimlaf fod hwn yn arteffact diwylliannol prin sy’n llwyddo i anrhydeddu cymhlethdodau dosbarth o fewn cyd-destun siaradwyr Cymraeg. Mae’n teimlo’n ddiddorol iawn yn y dydd sydd ohoni, yn dilyn yr hyn sy’n ymddangos yn oes o galedi ariannol di-baid ers chwalfa ariannol 2008. Oes o galedi sydd wedi rhoi 22% o oedolion a thraean o blant mewn tlodi yng Nghymru,gyda llawer o’r tlodi yn effeithio ar y fro Gymraeg.
Dyma ffilm sy’n parhau’n berthnasol i’n bywydau cyfoes. Yr argyfyngau sy’n digwydd ar yr un pryd o fewn un teulu, eu perthynas â’i gilydd, a dewrder y ffilm i ymdrin â phynciau na fyddai llawer ohonom ni am eu hwynebu. Marwolaeth, gwallgofrwydd, dosbarth, hunaniaeth, a cholli ystyr. Dwyster ac ing cymunedau o siaradwyr Cymraeg. Gorddibyniaeth, rolau rhywedd, a’r ffordd yr ydym yn trin ein henoed – mae’r themâu hyn i gyd yn cael eu trafod yn y ffilm hon. Mae digon o bynciau heriol, ond i mi, fodd bynnag, mi roedd yn gathartig i’w gwylio.
Mae ymdeimlad o obaith cadarn yn rhedeg drwy’r ffilm, ynghyd â hiwmor tywyll a ffraethineb miniog dosbarth gweithiol yn y deialog sy’n helpu cario’r themâu dwys. Yn wir, dyma oedd un o’r ffilmiau gorau i mi ei gweld mewn amser hir iawn, mewn unrhyw iaith. Mae’n amserol ei rhyddhau nawr – mae angen i ni wynebu’r problemau sy’n cael eu trafod yn y ffilm ar lefel unigol ac fel cymunedau, yn awr yn fwy nag erioed.
Mae sgan newydd o Oed Yr Addewid yn dod i sinemâu yn 2025 o Archif Sgrin a Sain Llyfrgell Genedlaethol Cymru mewn partneriaeth â Chanolfan Ffilm Cymru..
Fe gomisiynwyd yr erthygl yma gan mae Canolfan Ffilm Cymru fel rhan o’n strategaeth Gwnaethpwyd yng Nghymru sy’n dathlu ffilmiau â chysylltiadau Cymreig, diolch i gyllid gan Gymru Greadigol a’r Loteri Genedlaethol drwy’r BFI.
It was first published in Buzz Magazine.
Ffilm Archif ‘Oed yr Addewid’ a Enillodd Wobr BAFTA yn Dychwelyd i Sinemâu
23 Ebrill 2025
Mae sgan newydd o Oed Yr Addewid (Do Not Go Gentle), ffilm Gymraeg o’r flwyddyn 2000 a enillodd wobr BAFTA ac sy’n wleidyddol berthnasol heddiw, yn cael ei ail rhyddhau mewn sinemâu o fis Mawrth 2025.
Gan y Cyfarwyddwr o Gymru, Emlyn Williams, mae Oed yr Addewid wedi’i gosod yn 1997, gyda Phrydain yn cyrraedd trothwy gwleidyddol yn dilyn 18 mlynedd o reolaeth y Llywodraeth Geidwadol. Mae’r ffilm yn serennu rhai o fawrion byd actio Cymru, Stewart Jones, Arwel Gruffydd, Gwenno Elis Hodgkins a Gwyn Vaughan. Mae’n dilyn stori’r weddw William Davies, sosialydd a chwarelwr sydd wedi ymddeol. Mae e’n teimlo’n ddig ac yn chwerw tuag at lywodraeth sydd wedi anghofio amdano yn ei henaint, ac mae’n mynd ati i roi cynllun absẃrd a phenboeth ar waith. Pum mlynedd ar hugain ers ei rhyddhau, mae themâu’r ffilm – gofal cymdeithasol, heneiddio a’r wladwriaeth Brydeinig – yn berthnasol i gynulleidfaoedd hyd heddiw.
Dyma ymateb yr actor Arwel Gruffydd, sy’n chwarae rhan Alun yn y ffilm, i’r newyddion bod y ffilm yn cael ei hail ryddhau:
“Rydw i’n falch iawn bod Archif Sgrin a Sain Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chanolfan Ffilm Cymru wedi cydweithio i greu argraffiad digidol newydd o Oed yr Addewid. Braint o’r mwyaf oedd chwarae rhan ganolog yn y ffilm hon 25 mlynedd yn ôl, ac mae gen i atgofion melys iawn o’r cyfnod, yn enwedig o gydweithio mor agos â’r diweddar Stewart Jones, actor gwych, heb ei ail.”
Mae Archif Sgrin a Sain Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chanolfan Ffilm Cymru, fel rhan o Rwydwaith Cynulleidfa Ffilm y BFI, wedi cydweithio i ddod â’r clasur Cymreig yn ôl i’r sgrin fawr, gyda lansiad yng Ngŵyl Ffilm Cwm Llynfi yn Neuadd y Dref Maesteg yn ystod mis Mawrth.
Cafodd y ffilm wreiddiol 35mm ei hail sganio i ansawdd 2K gan R3store Studios, ac yna’i hadfer yn ddigidol gan Gorilla Post Production a’i pharatoi ar gyfer dangosiadau yn y sinema. Gyda chefnogaeth gan Matchbox Cine, bydd isdeitlau disgrifiadol yn Saesneg a Chymraeg yn cael eu hychwanegu am y tro cyntaf hefyd, gan wneud y ffilm yn hygyrch i gynulleidfa fwy eang.
Esbonia Nia Edwards-Behi, Catalogydd Clyweledol Archif Sgrin a Sain Llyfrgell Genedlaethol Cymru:
"Fe ystyrion ni sawl ffilm o’r archif ar gyfer y prosiect hwn. Fe ddewiswyd Oed yr Addewid gan ei fod yn ffilm apelgar sy’n parhau’n berthnasol – o ran ei themâu a’i stori – hyd heddiw. Mae’n enghraifft wych o ymateb artistig i wleidyddiaeth y dydd, ac mae hi’n werthfawr cael ail ymweld â’r ymateb hwnnw. Rydyn ni mor lwcus cael archif sy’n llawn gweithiau o’r fath, ac rwy’n mawr obeithio y cawn ragor o adnoddau i sicrhau mynediad atynt”
Dywedodd Hana Lewis, Pennaeth Canolfan Ffilm Cymru:
“Rydyn ni’n cydweithio’n aml gyda sinemâu a gwyliau yng Nghymru, er mwyn cynyddu mynediad i ffilmiau o gasgliad eang yr archif, ac fel rhan o’n prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru,sy’n dathlu ffilmiau sydd â chysylltiadau Cymreig. Mae’r straeon hyn yn hanfodol i ddiwylliant Cymreig ar y sgrin, maent yn cynnig mewnwelediad i’n hanes a’n cymunedau, rhywbeth y gellir dadlau y mae angen yn gynyddol, pan ystyriwn ffilmiau am Gymru gyfoes. Yn anffodus, mae sawl rhwystr sy’n atal y ffilmiau hyn rhag cael eu gweld yn rheolaidd, er gwaetha awydd y gynulleidfa amdanynt. Gall hyn fod oherwydd bod yr hawlfraint wedi darfod, neu ddiffyg adnoddau i ddosbarthu’r ffilmiau’n effeithiol, neu’r cyllid i ddigido’r ffilmiau a chadw eu hansawdd. Dyma pam fod y prosiect hwn mor bwysig i ni. Mae’r gost yn uchel, felly fel sector mae gofyn i ni sicrhau bod mynediad i’r ffilmiau hyn a bod cynulleidfaoedd yn cael cyfle i’w mwynhau am flynyddoedd i ddod.”
Mae’r ffilm ar gael i sinemâu ei harchebu ar gyfer dangosiadau o ddiwedd fis Mawrth ymlaen, gyda dyddiadau dangosiadau ledled Cymru i’w cadarnhau.
Cefnogir y prosiect hwn gan Ganolfan Ffilm Cymru, sy’n rhan o Rwydwaith Cynulleidfa Ffilm y BFI (RhCFf), sy’n bosib diolch i gyllid y Loteri Genedlaethol, sy’n sicrhau bod yr ystod fwyaf eang o ffilmiau ar gael i bawb ledled y DU. Mae cronfeydd yng Nghymru’n cael eu gweinyddu gan GFfC drwy Chapter, fel Sefydliad Arweiniol y Ganolfan Ffilm.
Caiff dros £30M ei godi bob wythnos ar gyfer achosion da ar draws y DU gan y Loteri Genedlaethol.
Ffilmiau Cymreig i’w Gwylio yn 2025
15 Ionawr 2025
O fywyd gormodol Ardalydd ecsentrig o Ynys Môn i anturiaethau yn nhirwedd gyfoethog Laos, mae straeon eclectig gyda chysylltiadau Cymreig yn dod i’r sgrin fawr i ddiddanu cynulleidfaoedd yn 2025.
Dewch ar daith ledled Cymru a thu hwnt eleni, gyda straeon lleol a byd-eang sy’n dod i sinemâu. Mae gan bob un gysylltiadau Cymreig – o’r lleoliadau, i’r cast a thalent y tu ôl i’r camera. Bydd ffilm hir gyntaf Joshua Trigg, sy’n enedigol o Bowys, yn cael ei rhyddhau yn y gwanwyn: Bydd Satu – Year of the Rabbit yn mynd â chynulleidfaoedd ar daith i Laos i ddilyn dau blentyn ar siwrnai drawiadol wrth iddynt ddod i oed a chanfod eu teuluoedd, cyfeillgarwch a phrydferthwch bywyd beunyddiol. Gyda’r premiere yn digwydd yng Ngŵyl Ffilmiau Sundance 2025, bydd ffilm hir ddiweddaraf cwmni ie ie Productions, Brides, yn cyflwyno dwy ferch yn eu harddegau sy’n chwilio am ryddid, cyfeillgarwch a theimlad o berthyn pan fyddant yn dianc o’u bywydau yn y DU ac yn mynd ar drywydd peryglus i Syria.
Esbonia’r cynhyrchydd, Alice Lusher, sut y ffilmiwyd Brides yng Nghymru fel rhan o gydweithrediad rhyngwladol:
Roedd yn fraint o’r mwyaf i ni, dîm ieie productions gydweithio â’r cynhyrchwyr Nicky Bentham (Neon Films – DU) a Marica Stocchi (Rosamont – Yr Eidal) ar BRIDES, sef ffilm gyntaf y Cyfarwyddwr Nadia Fall a’r Ysgrifennwr Suhayla El-Bushra. Dyma gydweithrediad wirioneddol ryngwladol sy’n archwilio themâu byd-eang o hunaniaeth a pherthyn – a ffilmiwyd yng Nghymru, Twrci a Sisili. Fe gefnogodd y Cynhyrchwyr griwiau a busnesau lleol ym mhob gwlad, ac mae wedi bod yn bleser go iawn gweld gwaith a thalent anhygoel yn disgleirio drwy’r ffilm brydferth a phwysig hon. Rydyn ni’n edrych ymlaen yn fawr at rannu’r ffilm gyda’r byd.
Bydd y rheiny sy’n chwilio am wefr a drama ar ben eu digon eleni, gan fod gwledd o ffilmiau llawn drama, ffilmiau seicolegol a ffilmiau arswyd yn dod i sinemâu hefyd. Mae cynulleidfaoedd wedi bod yn aros yn eiddgar am Havoc gan y cyfarwyddwr o Gymru Gareth Evans (The Raid). Fe ffilmiwyd yng Nghymru, ac mae’n dilyn Tom Hardy a Forest Whitaker wrth iddynt ymladd eu ffordd trwy isfyd troseddol, gan ddatrys llygredd a chynllwyn ar hyd y ffordd. I ddilyn, daw’r ffilm ddirgel The Man in My Basement sy’n serennu Willem Dafoe, ac sy’n seiliedig ar nofel o’r un enw gan Walter Mosley. Fe’i ffilmiwyd yn Sir Gâr, gyda’r cynhyrchydd o Gymru, John Giwa-Amu, yn rhan o’r tîm. Mae disgwyliadau’n uchel hefyd ar gyfer The Scurry, gan y cyfarwyddwr o Gymru, Craig Roberts a Cliff Edge Pictures. Mae’n dilyn stori swreal dau swyddog difa pla sy’n dod ar draws pla o wiwerod gwallgof sy’n dial ar staff ac ymwelwyr ac yn creu anrhefn pur mewn parc gwlad eco.
John Giwa-Amu yn cynnig ei feddyliau ar The Man in My Basement a’i gysylltiadau â Chymru:
Mae wedi bod yn anrhydedd mawr i Good Gate ddod â darn mor eiconig o ddiwylliant Americanaidd i ffilmio yng Nghymru. Allwn ni ddim aros i gynulleidfaoedd weld y ffilm gyffro dywyll ac unigryw hon yn dod yn fyw.
Mae hefyd llu o ffilmiau sy’n gryf eu cysylltiadau â threftadaeth Cymru. Mae Canolfan Ffilm Cymru yn cydweithio ag Archif Sgrin a Sain Llyfrgell Genedlaethol Cymru er mwyn cyflwyno sgan newydd o’r ffilm Oed yr Addewid (2002) a enillodd wobr BAFTA. Mae’r ffilm sy’n gyflwyniad teimladwy o ddadrithiad gwleidyddol, gofal cymdeithasol a heneiddio hyd yn oed yn fwy perthnasol heddiw, 25 mlynedd ar ôl ei ryddhau. Bydd pecyn o ffilmiau byrion 90 munud o hyd hefyd ar gael o brosiect Cymru Anabl – prosiect blwyddyn o hyd yr Archif sy’n ffocysu ar wella hygyrchedd eu casgliadau ffilm a fideo, yn ogystal â gwella cynrychiolaeth o wneuthurwyr anabl a Byddar yn y casgliadau.
I’r rheiny sy’n hoff o fywgraffiadau, bydd straeon dau ffigwr eiconig o Gymru yn dod i sgriniau yn 2025. Mae ffilm newydd Mad as Birds, Madfabulous yn rhoi darlun o fywyd yr ecsentrig Henry Cyril Paget, sef 5ed Ardalydd Ynys Môn, ac yn serennu’r actor o Gymru Callum Scott Howells (It’s A Sin) ochr yn ochr â Rupert Everett a Siobhán McSweeney. Gan y cwmni cynhyrchu o Gymru, Severn Screen, a’r cyfarwyddwr Marc Evans, bydd Mr Burton yn dilyn stori bywyd cynnar yr actor Richard Burton, ac yn serennu talent o Gymru, Aneurin Barnard ac Aimee-Ffion Edwards, ochr yn ochr â Toby Jones a Lesley Manville. Cip olwg yn unig yw hyn o’r ffilmiau sydd i’w rhyddhau yn 2025, gyda llawer mwy i ddod.
Esbonia Toki Allison, Rheolwr Prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru sut mae prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru Canolfan Ffilm Cymru yn cefnogi rhyddhau ffilmiau megis y rhain::
Nod Gwnaethpwyd yng Nghymru yw llenwi’r bwlch yn ecosystem y byd ffilmiau, gan greu pont rhwng gwneuthurwyr a dosbarthwyr ffilmiau, gan edrych ar sut mae’r ffilm yn cyrraedd cynulleidfaoedd. Gan gydweithio â sinemâu a gwyliau yng Nghymru, rydym yn ceisio cynyddu ymwybyddiaeth o ffilmiau sydd â chysylltiadau Cymreig, gan sicrhau bod cynulleidfaoedd yn cael cyfle i weld y straeon hyn fel rhan o brofiad cyfunol arbennig mewn lleoliad sinema. Mae rhywbeth arbennig yn digwydd o ran adrodd straeon yng Nghymru, ac mae safbwynt unigryw sy’n haeddu cael ei weld a’i fuddsoddi ynddo. Mae Cymru yn nifer o bethau, ac rydyn ni’n benderfynol o ehangu ar y naratif hwn.
Dywedodd Joedi Langley, Pennaeth Dros Dro Cymru Greadigol:
Mae'n flwyddyn gyffrous ar gyfer ffilm, gyda llawer o deitlau disgwyliedig ar y ffordd. Mae Cymru Greadigol yn falch o fod wedi cefnogi sawl un o'r cynyrchiadau hyn, yn annibynnol a hefyd drwy'r Gronfa Cynhyrchu Ffilmiau Nodwedd trwy Ffilm Cymru – sydd ynddo'i hun wedi cyfrannu at sawl rhyddhad diweddar, gan gynnwys ‘Chuck Chuck Baby’, ‘The Almond and the Seahorse’ a ‘Timestalker’. Mae'r prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru yn tynnu sylw at ehangder y dalent ffilmio sydd gennym yma yng Nghymru, ac yn rhoi llwyfan pwysig i ffilmiau nodwedd newydd trwy godi eu proffil ymhlith cynulleidfaoedd ac yn dathlu cysylltiadau Cymreig pob un, ac mae'n brosiect yr ydym yn falch iawn o'i gefnogi. Rydyn yn edrych ymlaen at flwyddyn lwyddiannus yn 2025 ar gyfer y sector ffilm yng Nghymru.
Mae prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru (GYNg) Canolfan Ffilm Cymru yn dathlu ffilmiau sydd â chysylltiadau Cymreig. Mae’n cynnig gweithgareddau ar hyd y flwyddyn mewn partneriaeth ag arddangoswyr yng Nghymru, gan gynnwys catalog ffilmiau, sy’n gartref i dros 1000 o ffilmiau hir a byr a phodlediad Gwnaethpwyd yng Nghymru. Gall cynulleidfaoedd dderbyn y newyddion diweddaraf ynglŷn â ffilmiau Cymreig newydd a’r cyfweliadau diweddaraf drwy ddilyn Gwnaethpwyd Yng Nghymru ar Instagram, Facebook, TikTok, the podlediad Gwnaethpwyd yng Nghymru, YouTube a Letterboxd.
Mae GYNg yn bosib drwy gyllid Cymru Greadigol a Rhwydwaith Cynulleidfa Ffilm (RhCFf) y BFI. Mae RhCFf y BFI yn cynnig cefnogaeth i arddangoswyr ledled y DU, er mwyn hybu rhaglennu diwylliannol ac ymgysylltu â chynulleidfaoedd amrywiol. Yng Nghymru, arweinir y gweithgarwch gan Ganolfan Ffilm Cymru, dan reolaeth Chapter.
- DIWEDD -
Ffilmiau Cymreig sy’n Ymddangos mewn Sinemâu dros y Gaeaf Hwn
9 Hydref 2024
Os ydych chi’n gobeithio llenwi’ch calendr gyda ffilmiau Cymreig ac eistedd o flaen y sgrin fawr mewn sinema glyd, mae gennym ni restr o ffilmiau i chi dros y gaeaf hwn.
Mae 2024 eisoes wedi bod yn flwyddyn brysur i ffilmiau gyda chysylltiadau Cymreig. Eleni rhyddhawyd ffilmiau dramatig megis The Almond and the Seahorse, Unicorns and Chuck Chuck Baby, a’r animeiddiad epig; Kensuke’s Kingdom. Roedd cyfweliad Gwnaethpwyd yng Nghymru arbennig ar gael i bob un i gyflwyno’r cysylltiadau Cymreig i gynulleidfaoedd.
Mae hyd yn oed fwy ar y gweill i ni eu mwynhau, gan gychwyn gyda Timestalker, sydd yn cael ei rhyddhau 11 Hydrefed. Mae’r cyfarwyddwr Alice Lowe yn creu siwrnai carmig, doniol, sydd weithiau’n dreisgar, sy’n dilyn yr arwres anlwcus, Agnes, sy’n ailymgnawdoli ar ôl ailadrodd yr un camgymeriad: sef cwympo mewn cariad gyda’r dyn anghywir. Mae gan y ffilm nifer o gysylltiadau Cymreig, o’r cynhyrchydd, Vaughan Sivell, i’r actor Aneurin Barnard, a ffilmiwyd ar gyfer cyfweliad Gwnaethpwyd yng Nghymru’r wythnos yma. Fe’i ffilmiwyd yng Nghaerdydd a Thŷ Penpont yn Aberhonddu.
Esbonia’r Cynhyrchydd, y Cymro Vaughan Sivell:
Ers fy ffilm gyntaf, Third Star, rydyn ni wedi llwyddo i ffilmio nifer o’n ffilmiau’n rhannol gartref yng Nghymru, ond yn yr achos yma, fe lwyddon ni ffilmio Timestalker yn ei gyfanrwydd yng Nghymru. Bannau Brycheiniog oedd Ucheldiroedd yr Alban, Tŷ Penpont oedd Lloegr Sioraidd a Bae Caerdydd oedd Efrog Newydd y 1980au! Roedd y criw o Gymry yn rhagorol, ac fe gawsom ni amser anhygoel. Dw i’n edrych ymlaen yn fawr i gynulleidfaoedd lleol weld y ffilm ar y sgrin fawr.
Fis Tachwedd, mae gennym ni ddwy ffilm ddogfen sydd â themâu o bwys rhyngwladol. Yn gyntaf, India’s 1st Best Trans Model Agency, gan y cyfarwyddwr sy’n byw yn Sir Benfro, Ila Mehrotra, a ddaw i’r sgrin fawr 11 Tachwedd, yn ystod Wythnos Ymwybyddiaeth Pobl Drawsryweddol. Mae’r siwrnai emosiynol yma a ffilmiwyd ar hyd saith blynedd, yn dilyn stori hynod Rudrani Chettri, ei ffrindiau a’r gymuned drawsryweddol yn Delhi wrth iddynt greu asiantaeth modelau traws cyntaf India. Mae’r ffilm yn edrych ar gymhlethdod ‘trydydd rhywedd’ India, sef Hijra, lle mae gwerthoedd traddodiadol a hawliau dynol yn gwrthdaro. Daw’r ffilm â straeon cyfarwydd o gariad a cholled, gobaith a thlodi, harddwch, swyn a gogoniant y catwalk.
On November 22a, the multi award winning O R Tambo’s Comrade Tambo’s London Recruits ei rhyddhau i gynulleidfa ehangach mewn sinemâu, drwy’r hyn y mae’r trefnwyr yn ei alw’n ‘Rhyddhad y Bobl’. Mae’r ffilm, a ddisgrifiwyd gan Variety fel 'ffilm ddogfen gyffrous sy’n eich cadw chi ar flaen eich sedd‘, wedi’i gosod ar anterth apartheid yn y chwedegau hwyr / saithdegau cynnar. Mae grŵp o actifyddion dosbarth gweithiol, gwrth-hiliol yn Llundain ateb galw cyfrinachol Oliver Tambo am asiantiaid cudd i ddod â gobaith i’w bobl ddiobaith yn Ne Affrica. Mae’r rhyddhad yn cael ei drefnu mewn partneriaeth â’r mudiad Undeb Masnach ac mewn cydsafiad â’r sefydliad o Dde Affrica, ACTSA, mewn ymateb i derfysgoedd hil ledled y DU. Bydd sgwrs banel allweddol yn dilyn y ffilm, i drafod sut y gall bob un ohonom gyfrannu at Brydain wrth-hiliol.
Esbonia’r Cyfarwyddwr, y Cymro Gordon Main pam fod rhyddhau ffilmiau megis Comrade Tambo’s London Recruits mor bwysig:
Gydag adain dde eofn ar ein strydoedd unwaith eto, mae’r ffilm yma’n cynnig dewis arall pwerus, gwrth-hiliol i gasineb. Fe fentrodd y London Recruits eu rhyddid er mwyn creu byd gwell. Maen nhw’n ysbrydoliaeth. Wedi’i ffilmio yng Nghymru a De Affrica, mae’r ffilm yn gydweithrediad balch rhwng Cymru a De Affrica. Mae’n arddangos talent a lleoliadau arbennig yn y ddau le, ac yn rhan o sgwrs artistig a diwylliannol ehangach, sy’n gweld partneriaethau creadigol Cymreig / Affricanaidd yn hollbwysig ar gyfer Cymru ddiwylliannol iachus, rhyngwladol, sy’n edrych allan.
Mae’r ail ffilm gan y Cyfarwyddwr Sambiaidd Cymreig, Rungano Nyoni: On Becoming a Guinea Fowl hefyd yn uchafbwynt ar y gorwel. Mae’r ffilm yn dilyn Shula wrth iddi yrru ar hyd ffordd wag yng nghanol y nos a darganfod corff ei hewythr annwyl Fred. Wrth i drefniadau’r angladd ddwyn ffrwyth o’u hamgylch, mae Shula a’i chefndryd yn taflu goleuni ar gyfrinachau eu teulu Sambiaidd dosbarth canol. Cadwch lygad barcud am ddyddiad rhyddhau, a gyhoeddir yn fuan.
Gall y rheiny sy’n hoff o ffilmiau gwaedlyd hefyd edrych ymlaen at y ffilm uchelgeisiol, fychan ei chyllideb, Scopohobia gan y cyfarwyddwr ac ysgrifennwr o Gymru, Aled Owen yr Hydref hwn, yn ogystal â Protein am lofrudd cyfresol sy’n byw a bod yn y gampfa, a ddaw cyn bo hir gan dîm o gynhyrchwyr o Gymru, Craig Russell, Tom Gripper a Dan Bailey. Crëwyd y ddwy ffilm yn ninas Abertawe a’i chyffiniau. Gall gynulleidfaoedd hefyd barhau i fwynhau dangosiadau o’r ffilm arswyd gwerinol Prydeinig, Starve Acre, sy’n serennu’r actorion o Gymru, Morfydd Clark ac Erin Richards.
Hana Lewis, Rheolwr Canolfan Ffilm Cymru’n esbonio sut fydd y prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru’n cefnogi’r ffilmiau hyn wrth iddynt gael ei rhyddhau:
Drwy ein prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru, rydyn ni’n cydweithio’n agos gyda’r rheiny sy’n dal hawlfraint y ffilmiau, er mwyn hyrwyddo’r ffilmiau. Rydyn ni’n creu cynnwys megis cyfweliadau gyda thalent ac erthyglau golygyddol sy’n dwyn sylw i elfennau megis themâu neu leoliadau, y gallai fod yn ddiywybod i gynulleidfaoedd. Mae’n holl bwysig bod y ffilmiau hyn yn cyrraedd cymunedau mewn sinemâu, gan eu bod yn helpu ni i weld Cymru ar y sgrin, ac yn helpu’r byd i’n gweld ni. Gallwn archwilio ein hunaniaeth ddiwylliannol mewn ffyrdd Newydd, gan roi llais i’r rheiny sy’n adrodd straeon amrywiol, a herio canfyddiadau ystrydebol ynglŷn â Chymru.
Mae prosiect Gwnaethpwyd yng Nghymru (GYNg) Canolfan Ffilm Cymru Film Hub Wales’ yn dathlu ffilmiau sydd â chysylltiadau Cymreig. Mae’n cynnig gweithgareddau ar hyd y flwyddyn mewn partneriaeth ag arddangoswyr yng Nghymru, gan gynnwys catalog ffilmiau, sy’n gartref i dros 1000 o ffilmiau hir a byr a phodlediad Gwnaethpwyd yng Nghymru. Gall gynulleidfaoedd gael diweddariadau ynglŷn â ffilmiau Cymreig sydd ar ddod a’r cyfweliadau diweddaraf drwy ddilyn @Madeinwales_ ar y cyfryngau cymdeithasol.
Mae MIW yn bosibl diolch i gyllid gan Cymru Creadigol a Rhwydwaith Cynulleidfa Ffilmiau (FAN) BFI, yn dyfarnu cyllid gan y Loteri Genedlaethol. Mae FAN BFI yn cynnig cymorth i arddangoswyr ledled y DU i roi hwb i raglennu diwylliannol ac ymgysylltu â chynulleidfaoedd amrywiol. Yng Nghymru, caiff y gweithgarwch hwn ei arwain gan Ganolfan Ffilm Cymru, sy’n cael ei rheoli gan Chapter.
Darllenwch y datganiad i’r wasg llawn yma
- DIWEDD -